အရွည္လ်ားဆုံး စစ္ပြဲမ်ားအတြက္ ရဲရဲေတာက္ ေလာင္စာမ်ား

၂၀၁၄ ႏုိ၀င္ဘာလေလာက္တုန္းက ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ ဖ်ားမွာ လုပ္အားေပးဆရာမေလးႏွစ္ဦးဟာ ရက္ရက္စက္စက္မုဒိမ္းက်င့္သတ္ျဖတ္ တာခံခဲ့ရပါတယ္။ Eriksson Bazz နဲ႔ Sterm က သူတုိ႔ေရးတဲ့ “Why do soldiers rape?” (2009) ထဲမွွာ “မုဒိမ္းဟာ စစ္လက္နက္ပါပဲ ဆုိတာေလာက္ကေတာ့ ႐ုိးစင္းလြန္းပါတယ္” တဲ့။ Feron (2004) က ျမန္မာအပါအ၀င္ တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံေတြမွာ ျပည္တြင္းစစ္ ဘာေၾကာင့္ရွည္ ၾကာရလဲဆုိေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလုံးက သဘာ၀သယံဇာတနဲ႔ ၀င္ေငြရႏုိင္တဲ့ သူတုိ႔ကို ဆက္လက္ရပ္တည္ေစဖုိ႔အတြက္ အေထာက္အပံ့စီးပြားေရးရွိလုိ႔ပါလုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြမွာ ေက်ာေထာက္ခံ သယံဇာတစီးပြားေရး၀င္လမ္းရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီသယံဇတေတြလုိပဲ ျမန္မာျပည္ တြင္းစစ္ပြဲေတြအတြက္ ေနာက္ထပ္ေလာင္စာပုံႀကီး တစ္ပုံရွိပါေသးတယ္။ Hegemonic Masculinity လို႔ေခၚတဲ့ လႊမ္းမုိးခ်ဳပ္ကိုင္လုိေသာ … Continue reading အရွည္လ်ားဆုံး စစ္ပြဲမ်ားအတြက္ ရဲရဲေတာက္ ေလာင္စာမ်ား

Angel Vs. Whore သတ္မွတ္ခံရမႈ (သုိ႔) အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ အတင္းအဓမၼတာဝန္ေပးအပ္ျခင္းခံရတဲ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးထုအတြက္ တရားမ ွ်တမႈက ဘယ္မွာလဲ။

လတ္တေလာ လူမႈကြန္ရက္မွာနာမည္ၾကီးေနတဲ့ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားတစ္ကားအေပၚ ေဝဖန္ေျပာဆိုေနမႈနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ကြ်န္မအေနနဲ႕ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ျဖန္႔က်က္စဥ္းစားမိတယ္။ လက္ရွိ ရုပ္ရွင္ရံုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ရံုတင္ျပသေနတဲ့ “ မီ ” ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားက ယခုခ်ိန္ထိ ေဝဖန္မႈမ်ားနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္။ အဓိကကေတာ့ ဇာတ္ကားရဲ႕ အဓိကဇာတ္ေဆာင္ မီ က ကားရဲ႕ဇာတ္ဝင္ခန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္လို႔ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ျပစ္တင္ေျပာဆိုတာမ်ိဳးေတြပါ ။ ဒီလိုျပစ္တင္ေျပာဆိုမႈမွာ ကြ်န္မအေနနဲ႔ သတိထားမိတာကေတာ့ မီ ဟာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္လို႔ ယခုေလာက္ ေဝဖန္ေျပာဆိုခံေနရသလားဆိုတာကုိ ေမးခြန္းထုတ္မိပါတယ္။ " မီ " ဆိုတဲ့အမ်ိဳးသမီးဟာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးဆိုၿပီး လူအမ်ားသတ္မွတ္ထားတဲ့ ပံုစံေတြထဲက ကြဲထြက္ေနတဲ့အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္။ မိန္းမမွန္ရင္ဆုိၿပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးလိပ္မေသာက္ အရက္မေသာက္ရ အိေျႏၵရ(..) အမ်ိဳးသမီး စတာေတြကို ခြဲထြက္ထားတဲ့ မိန္းမတစ္ေယာက္ … Continue reading Angel Vs. Whore သတ္မွတ္ခံရမႈ (သုိ႔) အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔ အတင္းအဓမၼတာဝန္ေပးအပ္ျခင္းခံရတဲ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးထုအတြက္ တရားမ ွ်တမႈက ဘယ္မွာလဲ။

လူအခ်င္းခ်င္းျပဳထားေသာ ကၽြန္စနစ္ကုိတုိက္ဖ်က္ျခင္းႏွ င့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔

ဒီေန႔ေခတ္တြင္ အျပည္ျပည္ဆုုိင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ကုိ တကမာၻလံုုးက က်င္းပခဲ့ၾကသည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း (၁၀၀) ေက်ာ္ရွိေလၿပီ။ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ Theme တစ္ခုုစီ ကုုလသမဂၢအဖြဲ႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ႏုုိင္ငံအမ်ားအျပားမွာ က်င္းပၾကသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအခြင့္အေရးအတြက္ဆုုိၿပီးေတာ့ သက္ဆုုိင္ရာ ႏုုိင္ငံေတာ္အဆင့္စီမံကိန္းမ်ား၊ မူဝါဒမ်ား၊ ဥပေဒမ်ားျပဳၾကသည္။ လိင္အေပၚအေျခခံၿပီးျဖစ္ေသာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ား၊ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအတြက္လဲ ဆုုိင္ရာဆုုိင္ရာ အစီအစဥ္မ်ား၊ မူဝါဒမ်ား စသည္တုုိ႔ကုိ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးမ်ားႏ်ွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဥပေဒျပဳေရး ျပည္သူ႔ကုုိယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ Gender အေရးကၽြမ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ႏုုိင္ငံအလုုိက္က ေရခံေျမခံေပၚမူတည္ၿပီး ကုိယ့္နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ လုုပ္ေဆာင္ၾကသည္။ သုုိ႔ေသာ္ က်မတုုိ႔ ေမးခြန္းေတြနဲနဲေလာက္ေမးၾကည့္ရေအာင္လား။ တကယ္ပဲ လူ႔အခြင့္အေရးေတြအျပည့္အဝရၾကၿပီလား။ တကယ္ပဲ ၎သူတုုိ႔လုုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အစီအစဥ္ေတြအတုုိင္း၊ ေဆာင္ပုုဒ္ေတြအတုုိင္း၊ အေတြးအေခၚေတြအတုုိင္းလုုပ္ေနၾကတဲ့ က်ား၊ မတန္းတူညီမ ွ်မႈလုုိ႔ သူတုုိ႔လႈံ႔ေဆာ္တုုိက္တြန္းေနတာေတြျဖစ္ၾကၿပီလား။ တကယ္ပဲလူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကုုိ လူသားေတြအျဖစ္လက္ခံအသိအမွတ္ျပဳ ဆက္ဆံေနၾကၿပီလား။ လိင္ေပၚအေျခခံၿပီး ျဖစ္တဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေပါင္းစံုု၊ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈေပါင္းစံုု၊ အၾကမ္းဖက္မႈေပါင္းစံုုကုုိမလုုပ္ဖုုိ႔ လူသားပီပီ တားဆီးႏုုိင္ၾကၿပီလား။ က်မရဲ႕ … Continue reading လူအခ်င္းခ်င္းျပဳထားေသာ ကၽြန္စနစ္ကုိတုိက္ဖ်က္ျခင္းႏွ င့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔

ျမန္မာ့လယ္ယာလုပ္ငန္းခြင္ထဲမွ ေက်းလက္အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္မႈ

ေက်းလက္အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕အခန္းက႑ဟာ မိသားစုကေနရပ္ရြာအထိ အဓိကေနရာကေနပါဝင္ေနပါတယ္။ မိသားစုထဲမွာ အဓိကစီမံခန္႔ခြဲသူေတြအျဖစ္ရွိေနသလို စီးပြားေရးမွာလည္းလယ္ထဲ၊ ယာထဲဆင္းၿပီးအလုပ္လုပ္ေနတဲ့ လယ္ယာလုပ္သား၊ လယ္သူမေတြျဖစ္တဲ့အျပင္ ရပ္ေရးရြာေရးမွာ တိုက္ရိုက္ပါဝင္ေနတဲ့သူေတြလည္း ရွိၾကၿပီးလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ခင္ပြန္းေတြ၊ ဖခင္ေတြရဲ႕ေနာက္မွာ အႀကံဥာဏ္ေပးသူေတြအျဖစ္ရွိေနၾကပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့လည္း သူတုိ႔ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္မႈကိုေတာ့ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမခံရပါဘူး။ေက်းလက္ေဒသေတြမွာအမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြရွိၾကေပမဲ့ လက္ခ်ိဳးေရတြက္လို႔ရတဲ့ အေနအထားပါ။ အရည္အခ်င္းထက္ျမက္တဲ့ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ေက်းလက္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာလူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈကိုအေျခခံၿပီးတည္ေဆာက္ထားတဲ့ စနစ္ေတြကသူတို႔အတြက္ အတားအဆီးေတြျဖစ္ေနကာလူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္အျဖစ္ ရႈျမင္ျခင္းမခံရဘဲေဘးဖယ္ထုတ္ခံေနရသလုုိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အေထြေထြဗဟုသုတအျပင္ ဘဏ္ေခ်းေငြနဲ႔ ေျမယာလုပ္ကိုင္ခြင့္၊ ဆက္ခံႏိုင္ခြင့္ေတြမွာလည္းဥပေဒဆိုင္ရာအခြင့္အလမ္း၊ အခြင့္အေရးေတြကိုသိရွိနားလည္ႏိုင္မယ့္ အရင္းအျမစ္ေတြမရွိသေလာက္ပါဘဲ။ ေက်းလက္ေနအမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာထြန္ယက္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းနဲ႔ အဓိကဝင္ေငြရွာေဖြရလို႔ ေျမယာလုပ္ပိုင္ခြင့္၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးစရိတ္ေခ်းေငြရရွိမႈနဲ႔ ေျမယာနဲ႔ပတ္သက္ တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ပိုင္ခြင့္ေတြရရွိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေျမယာအျငင္းပြားမႈေတြအျပင္ အစိုးရနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ေျမသိမ္းမႈေတြ၊ ခရိုနီေတြနဲ႔တရုတ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ေျမယာအငွားကိစၥေတြဟာ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးမွာ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေနပါတယ္။ ေက်းလက္အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚေျမယာပဋိပကၡေတြတင္မကရိုးရာဓေလ့ထံုးတမ္းဥပေဒေတြ ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ေတြပါ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြရွိေနပါတယ္။ ေက်းလက္မွာရွိတဲ့ လယ္ထဲ၊ … Continue reading ျမန္မာ့လယ္ယာလုပ္ငန္းခြင္ထဲမွ ေက်းလက္အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္မႈ