ကဗ်ာ (သို႔) မယ္ေယြး

“ ကဗ်ာက ကိုယ့္အတြက္ေတာ့ ယံုၾကည္မႈလို႔ထင္တယ္။ အဲ့ဒီဟာကို မေရးရတာၾကာလာရင္ မဖန္တီးႏိုင္တာၾကာလာရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္ကို အားရေစမယ့္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို မဖတ္ျဖစ္တာၾကာလာလို႔ရွိရင္ စိတ္ဓာတ္က်လာတာမ်ိဳး ၊ ယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုးလာတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ေရးၿပီးတဲ့အခါမ်ိဳးမွာျဖစ္ျဖစ္ ၊ သူမ်ားေရးထားတဲ့ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို ကိုယ္ကအားရဝမ္းသာစြာ ဖတ္ၿပီးသြားတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ျဖစ္ျဖစ္ ယံုၾကည္မႈရွိလာၿပီး ေက်နပ္အားရတယ္လို႔ ထင္တာပဲ ” မယ္ေယြး

——————————————————————–

ဒီတစ္လ ကြ်န္မတို႔ရိမ္းေဖာရဲ႕ ေခတ္ၿပိဳင္အႏုပညာက႑( contemporary art) အတြက္ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေလာကမွာ ထိပ္တန္းကဗ်ာဆရာမတစ္ဦးအျဖစ္ ေက်ာ္ၾကားေနတဲ့ မယ္ေယြး(သို႔) ရည္ရြယ္ေယြးရဲ႕ အေၾကာင္းေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။ သူမဟာ ကဗ်ာဆရာေဇယ်ာလင္း ၾသဇာလႊမ္းတဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ဘာသာစကားျပဳ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားေတြကို ဆက္ခံေရးသားေနတဲ့ ယေန႔အထင္ကရ အမ်ိဳးသမီးကဗ်ာေရးသူမ်ားအနက္မွ တစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ကဗ်ာဆရာမ မယ္ေယြးကို ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္စြန္းစြန္းမွာရွိတဲ့ ကမ္းရိုးတန္းၿမိဳ႕ေလးတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ၿမိတ္ၿမိဳ႕မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ သူမရဲ႕အသက္ ၉ ႏွစ္ခန္႔မွာ ရန္ကုန္ကို မိသားစုလိုက္ေျပာင္းေရြ႕လာခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္နည္းပညာတကၠသိုလ္တြင္ B.E(Electronics) နဲ႔ ဘြဲ႕ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ေယြးဟာ သူမရဲ႕အသက္ ၁၈ ႏွစ္မွာ ကဗ်ာကို စတင္ေရးသားျဖစ္ခဲ့ၿပီး အသက္ ၂၁ ႏွစ္မွာ ပထမဆံုး လံုးခ်င္းကဗ်ာစာအုပ္ျဖစ္သည့္ “ ကဗ်ာၾကံဳပါးလိုက္တယ္” ဆိုတဲ့စာအုပ္ကို စတင္ထုတ္ေဝႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ကဗ်ာဆရာမ ခ်ိဳပိန္းေနာင္ႏွင့္ တြဲ၍ “ ရွင္နဲ႔ကြ်န္မ” အမည္ရွိ ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္ကိုလည္း ထုတ္ေဝျဖစ္ခဲ့ၿပီး အျခားအတြဲစာအုပ္မ်ားကိုလည္း ထုတ္ေဝျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သူမကဆိုပါတယ္။ ထို႔ျပင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ထိပ္တန္းကဗ်ာဆရာႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ရဲ႕ ကဗ်ာေတြနဲ႕ အသက္သြင္းထားတဲ့ Burma Story Book (ျမန္မာပံုျပင္)စာအုပ္တြင္လည္း ပါဝင္ခဲ့ပါေသးတယ္။
ကဗ်ာကို ငယ္စဥ္ကပင္ စိတ္ဝင္စားခဲ့ကာ အခ်စ္ကဗ်ာမ်ားကို စေရးျဖစ္ခဲ့ၿပီး အစ္ကိုျဖစ္သူကဗ်ာဆရာ၏ လမ္းညႊန္မႈနဲ႔ ကဗ်ာစာအုပ္မ်ားကို ဖတ္ရႈေလ့လာရင္းႏွင့္ ကဗ်ာမ်ားကို စတင္ေရးသားႏိုင္လာတယ္လို႔ ေယြးက ကဗ်ာစေရးျဖစ္ခဲ့ပံုကို ေျပာျပပါတယ္။

“ ကဗ်ာက ငယ္ငယ္ထဲကေန စိတ္ဝင္စားတာ။ မဂၢဇင္းေတြဘာေတြ ဖတ္လို႔ရွိရင္ အဲ့ဒီက႑ကိုပဲ ေရြးဖတ္တယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ အခ်စ္ကဗ်ာေလးေတြ စမ္းေရးရင္းနဲ႔ နဲနဲၾကီးလာေတာ့ အစ္ကိုက ကဗ်ာဆရာဆိုေတာ့ နင္အဲ့ဒီလိုမ်ိဳးေတြ ေရးေနမယ့္အစား ကဗ်ာကို ေသခ်ာေလ့လာရင္ေတာ့ ျဖစ္လာမယ္ဆိုၿပီး ဖတ္ရမယ့္စာအုပ္ေတြညႊန္းေပးတယ္။ ဖတ္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာေရးမယ္ဆိုရင္းနဲ႔ ျဖစ္လာတာပါ ” ဟု ၎က ရွင္းျပသည္။
သူမအေနနဲ႔ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းအလုပ္အေနျဖင့္ ဘာသာျပန္အလုပ္ကိုစတင္လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေလေၾကာင္းလိုင္း ဧည့္ဝန္ေဆာင္မႈ ေအးဂ်င့္အျဖစ္လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးၿပီး ယခုလက္ရွိတြင္ ကိုယ္ပိုင္စာအုပ္တိုက္တစ္ခုကို ထူေထာင္ထားေၾကာင္းသိရပါတယ္။

သူမကေတာ့ ကဗ်ာေတြကို ယံုၾကည္မႈတစ္ခုလို႔ ယူဆၿပီး ကဗ်ာေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မႈမရွိတဲ့အခါ သူမဟာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုးေနျခင္းနဲ႕ စိတ္ဓာတ္က်မႈေတြကို ခံစားရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ ကဗ်ာက ကိုယ့္အတြက္ေတာ့ ယံုၾကည္မႈလို႔ထင္တယ္။ အဲ့ဒီဟာကို မေရးရတာၾကာလာရင္ မဖန္တီးႏိုင္တာၾကာလာရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္ကို အားရေစမယ့္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို မဖတ္ျဖစ္တာၾကာလာလို႔ရွိရင္ စိတ္ဓာတ္က်လာတာမ်ိဳး ၊ ယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုးလာတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ေရးၿပီးတဲ့အခါမ်ိဳးမွာျဖစ္ျဖစ္ ၊ သူမ်ားေရးထားတဲ့ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို ကိုယ္ကအားရဝမ္းသာစြာ ဖတ္ၿပီးသြားတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ျဖစ္ျဖစ္ ယံုၾကည္မႈရွိလာၿပီး ေက်နပ္အားရတယ္လို႔ ထင္တာပဲ ” ဟု ေယြးက သူမအတြက္ ကဗ်ာ၏ အဓိပၸာယ္ကို ရွင္းျပပါတယ္။

ယခုေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကဗ်ာဆရာအမ်ားစုက ေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားေတြကို အေရးမ်ားလာၾကၿပီး သူမအေနနဲ႔ကေတာ့ lyric ကဗ်ာလို႔ေခၚတဲ့ မိမိရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြကို ယခုေခတ္ပံုစံ၊ ခံစားမႈနဲ႔ စာဖတ္သူေတြကို ေျပာျပေနသည့္ပံုစံျဖင့္ ေရးသားရတဲ့ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားေတြကို အမ်ားဆံုးေရးျဖစ္တယ္လို႔ ေယြးက ဆိုပါတယ္။

ေယြးဟာ ကဗ်ာဆရာမတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္ႏွင့္အတူ ကိုယ္ခႏၶာေပၚတြင္ တက္ထိုးမ်ားထိုးျခင္းကိုလည္း စိတ္ဝင္စားသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ သူမငယ္စဥ္ကတည္းကပင္ တက္တူးထုိုးရန္ ဆႏၵရွိခဲ့ၿပီး သူမရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ေပၚတြင္ အရုပ္မ်ားရွိေနသည္ကို သေဘာက်ႏွစ္ၿခိဳက္သူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး တက္တူးကို သူမအသက္ ၂၈ ႏွစ္တြင္ ေရးထိုးရန္ စိတ္ကူးခဲ့ေသာ္လည္း အသက္ ၂၁ အရြယ္တြင္ စတင္ေရးထိုးျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း သူမက ေျပာျပပါတယ္။
“ ငယ္ငယ္ေလးထဲက ၿမိတ္မွာေနတဲ့အရြယ္ထဲက တစ္ခ်ိန္က်ရင္ ငါကတက္တူးထိုးမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ကအျမဲရွိခဲ့တာ။ ဘာေၾကာင့္လဲေတာ့မသိဘူး။ ” “ အဓိကထိုးျဖစ္တယ္ဆိုတာကလည္း အိမ္ကေမာင္ကတက္ထိုးကို သူ႔ဘာသာသူ စက္ဝယ္ၿပီးေလ့က်င့္တာ ။ အဲ့ဒါနင္ေလ့က်င့္ရင္ ငါ့မွာ လာေလ့က်င့္ဆိုၿပီး ထိုးရင္းနဲ႕ ပံုေတြေရးျဖစ္သြားတာ ”လို႔ တက္ထိုးစထိုးျဖစ္ခဲ့ပံုကို ေျပာျပပါတယ္။

ေယြးအေနျဖင့္ စိတ္ခံစားမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ကဗ်ာမ်ားအျဖစ္ ေရးသားေလ့ရွိၿပီး ကဗ်ာမ်ားကို ေရးသားရာတြင္ အေျခေန အခ်ိန္ခါေပၚ အျမဲတမ္း အေျခခံေလ့မရွိပဲ ရင္ဘတ္နဲ႔ခံစားခ်က္အေပၚ လာေရာက္ထိမွန္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာေတာ့ ကဗ်ာေတြကို ေရးေလ့ရွိတယ္လို႔ သူမကဆိုပါတယ္။
“ အရင္ကဆို ညဘက္ေတြ၊ တိတ္ဆိတ္ေနတဲ့အခ်ိန္ တစ္ေယာက္ထဲျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ေတြ ေရးျဖစ္တာမ်ားတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းက အဲ့သလိုမ်ိဳးေတြလည္း မရေတာ့ဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကဗ်ာေတြက တစ္ခုခုကိုသြားထိတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ကိုႀကီးႀကီးမားမားထိႏိုင္ရင္ ကိုယ္က ကဗ်ာရတာမ်ားတယ္ဆိုေတာ့ တစ္ခါေလက်ရင္လည္း သူမ်ားစကားတခြန္းေျပာတာကစၿပီး ကဗ်ာျဖစ္သြားတာမ်ိဳးေတြလည္းရွိပါတယ္ ” လို႔ ေယြးက ဆိုပါတယ္။

ကဗ်ာဆရာမ မယ္ေယြးရဲ႕ သူမရဲ႕စိတ္ထဲတြင္ အျမဲတမ္းစြဲထင္ေနေလ့ရွိတဲ့ ကဗ်ာစာေၾကာင္းမ်ားကို ရြတ္ဆိုေမးျမန္းၾကည့္ရာမွာေတာ့
“ ငါရႈံးပါေစ။
တရားကႏိုင္ပါေစ”
ဆိုတဲ့ ကဗ်ာဆရာေအာင္ခ်ိမ့္ရဲ႕ ကဗ်ာစာသားကေတာ့ သူမအတြက္ အျမဲတမ္းစြဲထင္ေနမယ့္ ကဗ်ာလို႔ ဆိုပါတယ္။
မယ္ေယြးအေနနဲ႔ အႏုပညာလႈပ္ရွားမႈအေနျဖင့္ ကဗ်ာေရးျခင္းတစ္မ်ိဳးကိုသာ လုပ္ကိုင္ၿပီး ေနာက္ထပ္ဆက္ေလ်ွာက္ရမယ့္ ဘဝတစ္ေလွ်ာက္တြင္ performance art နဲ႔ illustration art တို႔ကို လုပ္ခ်င္ေၾကာင္း သူမက ဖြင့္ဟေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

စုေလးငံု

#Comtemporaryart
#burmesewomenpoet
#maeyway

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s