အမ်ိဴးသမီးလြတ္ေျမာက္ေရးအိုင္ကြန္ ဖရီဒါခါလို

လက္တင္အေမရိကန္အႏုပညာရွင္ေတြထဲက တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဖရီဒါခါလိုဆိုတဲ့အမ်ိဳးသမီးကို မက္ဆီကန္ၿမိဳ႕ေတာ္ မက္ဆီကိုမွာ ၁၉၀၇ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့တာပါ။ ငယ္စဥ္ကထဲက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဒဏ္ရာေတြအမ်ားၾကီးရွိခဲ့ေပမယ့္ ကမၻာၾကီးကို သူမရဲ႕ပန္းခ်ီေတြနဲ႔ စိန္ေခၚခဲ့သူ၊ စိတ္ဓာတ္ၾကံ႕ခိုင္သန္မာၿပီး နွလံုးသားႏူးညံ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ အေဖက ဂ်ာမန္ဓာတ္ပံုဆရာတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး အေမက အာေမးရီးယန္းႏွင့္ စပိန္ေသြးပါသူျဖစ္တယ္။ ေမြးခ်င္းေလးေယာက္အနက္ တတိယေျမာက္သမီး။ အသက္ ၆ႏွစ္အရြယ္တြင္ ပိုလီယိုေရာဂါရခဲ့ၿပီး ေျခတစ္ဖက္နိမ့္သြားခဲ့ေသာ္လည္း ဖခင္၏ အားေပးမႈေၾကာင့္ ေဘာလံုးကစားျခင္း၊ေရကူးျခင္းႏွင့္ နပန္းသတ္ျခင္းမ်ားကို ေလ့က်င့္ကစားေစခဲ့တယ္။ အဲဒီေခတ္ကာလဟာ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ နပန္းသတ္ျခင္းကို လက္သင့္မခံေသာေခတ္ပါ။ ဖရီဒါဟာ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ နာမည္ၾကီးမက္ဆီကိုအမ်ိဳးသားေက်ာင္းမွာ တက္ေရာက္ခြင့္ရတဲ့ အမ်ိဳးသမီး၂၅ ေယာက္တြင္ တစ္ေယာက္အပါအဝင္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေနာက္ မေတာ္တဆမႈတစ္ခုေၾကာင့္ ဒဏ္ရာအၾကီးအက်ယ္ရခဲ့ၿပီး အိပ္ရာထဲလဲခဲ့ရာမွ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားလည္း ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ဒါေပမဲ့ အေဖျဖစ္သူရဲ႕ ပံပိုးကူညီမႈမ်ားေၾကာင့္ ပန္းခ်ီစတင္ေရးဆြဲရန္ အေၾကာင္းဖန္လာခဲ့တယ္။ မေတာ္ဆတ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ တကိုယ္လံုးစည္းထားေသာ ေက်ာက္ပတ္တီးေပၚတြင္ စတင္ပံုေဖာ္ရာမွ သူ႔ရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ self-portrait ကို စတင္ေရးဆြဲခဲ့သည္။ သူ႔ဘဝတစ္ေလ ွ်ာက္လံုးတြင္လည္း self-portrait ကိုလည္း အမ်ားဆံုးေရးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ဖရီဒါေရးဆြဲတဲ့ ပန္းခ်ီကားမ်ားဟာ သူ႔ဘဝမွာ ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ နာက်င္မႈေတြ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မလံုျခံဳမႈေတြကို ေတြ႕ရႏိုင္ပါတယ္။ ဖရီဒါရဲ႕ပန္းခ်ီမ်ားမွာ သူ႕ဘဝရဲ႕အမွန္တရားမ်ား၊ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို surreal အေငြ႕အသက္မ်ားနဲ႔ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္တြင္အန္ဒေရဘရစ္တန္၏ ဖိတ္ေခၚမႈေၾကာင့္ ပါရီမွာ သူ႔ရဲ႕လက္ရာေတြကို ျပသခဲ့ၿပီ ပီကာဆို၊ ခ်ာဂဲလ္တို႕ႏွင့္ေတြ႕ဆံုခဲ့တယ္။ဖရီဒါသည္ ဖရီဒါႏွစ္ေယာက္ (The Two Fridas) , The Broken column စသည့္သူမ၏ နာမည္ႀကီးလက္ရာမ်ား၊ self portrait မ်ားႏွင့္ portrait မ်ားကို ေရးဆြဲခဲ့သည္။ ဖရီဒါသည္ အသက္ ၄၇ တြင္ ဆံုးပါးခဲ့တယ္။ သူ႔အသက္ရွင္စဥ္က သူ႔ခင္ပြၸန္းဒီေရးဂိုရဲ႕နာမယ္ေအာက္မွာသူ႔နာမယ္ကေမွးမိန္ခဲ့ေပမယ့္ ယေန႔ေခတ္မွာဖီဒါခါလိုဟာအမ်ိဴးသမီးလြတ္ေျမာက္ေရးအိုင္ကြန္တခုျဖစ္လာပါတယ္။
ဖရီဒါ၏ အႏုပညာလက္ရာမ်ားႏွင့္ ဘဝျဖတ္သန္းမႈမ်ားသည္ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္က လႈပ္ရွားေနေသာအမ်ိဳးသမီးလႈပ္ရွားမႈမ်ားအတြက္ ပံုစံသစ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ သူမကို အမ်ိဳးသမီးဖန္တီးမႈအႏုပညာရွင္မ်ားထဲမွ တစ္ေယာက္အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s